در مفاهیم نظری گزارش­گری مالی هدف از ارائه اطلاعات مالی به صورت زیر اظهار شده می باشد؛ “هدف‌صورتهای‌مالی‌عبارت‌ازارائـه‌اطلاعاتی‌تلخیص‌وطبقه‌بندی‌شده‌درمورد‌وضعیت‌مالی‌، عملکرد مالی‌وانعطاف‌پذیری‌مالی‌واحدتجاری‌می باشد‌که‌برای‌طیفی‌گسترده‌ازاستفاده‌کنندگان‌ صورتهای‌مالی‌ دراتخاذتصمیمات‌اقتصادی‌مفیدواقع‌گردد.[1] در حقیقت صورت­های مالی بیانگر اطلاعاتی از واحد تجاری هستند که به عموم بهره گیری کنندگان منتشر می­شوند. بهره گیری کنندگان اطلاعات مالی بسیار متنوع هستند. اطلاعات مالی در صورتی برای عموم بهره گیری کنندگان مفید خواهند بود که دارای خصوصیات کیفی باشند. شکل شماره(1) اختصار­ای از خصوصیات کیفی اطلاعات مالی را نشان می­دهد.  همانطور که نظاره می­گردد خصوصیات کیفی اصلی مرتبط با اطلاعات مالی، قابل اتکا بودن و مربوط بودن هستند. یکی از مهمترین خصوصیات کیفی قابل اتکا بودن، محافظه کاری می باشد از آن به عنوان اصل احتیاط یاد شده می باشد.

2-3. مفهوم محافظه­کاری

محافظه­کاری به طورسنتی باضرب المثل «هیچ سودی شناسایی نکنید ، اما همه­ی                       زیان­هاراشناسایی کنید » اظهار شده می باشد  (رضازاده و آزاد به نقل از بلیاس1924[1]). علی­رغم فقدان تعریف جامعی از محافظه­کاری، در ادبیات حسابداری، دو ویژگی مهم محافظه­کاری مورد مطالعه قرار گرفته می باشد. نخست، وجود جانبداری در ارائه­ی کمتر از واقع ارزش دفتری نسبت به ارزش بازارِ آن که توسط اهلسون[2] (1995) یاد شده می باشد. دوم، تمایل به تسریع در شناسایی زیان­ها و به تعویق انداختن شناسایی سود­ها که توسط باسو (1997) اظهار شده می باشد. واتس (2003) بیان نمود که محافظه کاری تاییدپذیری متفاوت مورد نیاز برای شناسایی سودها پیش روی زیان­ها می­باشد. در بیانیه مفاهیم حسابداری شماره­ی دو نیزبرای تشریح محافظه­کاری چنین آمده می باشد:” اگردوبرآوردازیک مبلغ دریافتنی یاپرداختنی آتی وجودداشته باشدواحتمال وقوع هردویکسان باشد؛ محافظه­کاری بهره گیری از برآوردی را دیکته می­کندکه کمترخوشبینانه می باشد”(هیات استانداردهای حسابداری مالی، 1980 ).

باسو (1997) محافظه کاری را گرایش حسابداری به الزام درجه­ بالاتری از تائید­پذیری برای شناسایی اخبار خوب در مقایسه با اندازه تائیدپذیری لازم برای شناسایی اخبار بد تعریف کرده می باشد. که این موضوع منجر به کم­نمایی سود و در نتیجه دارایی­ها می­گردد. کمیته فنی سازمان حسابرسی ایران(1386) اظهار می­کند که تهیه کنندگان صورت­های مالی با ابهاماتی که به گونه­ای اجتناب­ناپذیر بر بسیاری از رویدادها و شرایط سایه افکنده می باشد، برخورد می­کنند. نمونه این ابهامات شامل قابلیت وصول مطالبات، عمرمفید احتمالی دارایی­های ثابت و تعداد و اندازه ادعاهای مربوط به ضمانت کالای فروش رفته می­باشد. چنین مواردی با رعایت احتیاط در صورت­های مالی و همراه با افشای ماهیت و اندازه آنها مطالعه می­گردد. «احتیاط عبارتست از کاربرد درجه­ای از مراقبت که در اِعمال قضاوت برای برآوردهای حسابداری در شرایط ابهام مورد نیاز می باشد، به گونه­ای که درآمدها یا داراییها بیشتر از واقع و هزینه­ها یا بدهی­ها کمتر از واقع نشان داده نشوند.» در واقع محافظه کاری را می­توان محصول ابهام دانست. هرگاه حسابداران با ابهام روبرو شوند، محافظه کاری را به کار می برند. از نظر این کمیته، اعمال احتیاط نباید منجر به ایجاد اندوخته­های پنهانی یا ذخایر غیر ضروری گردد یا داراییها و درآمدها را عمداً کمتر از واقع و بدهی­ها و هزینه­ها را عمداً بیشتر از واقع نشان دهد، زیرا این امر موجب نقض بی­طرفی می­گردد. از دیدگاه تهیه کنندگان صورت های مالی، محافظه­کاری کوششی می باشد برای انتخاب روشی از روشهای پذیرفته شده­ی حسابداری که به یکی از موارد زیر منتج گردد (شباهنگ، 1387، ص 54):

  1. شناخت کندتر درآمدها،
  2. شناخت سریعتر هزینه ها،
  3. ارزشیابی کمتر دارایی ها و
  4. ارزشیابی بیشتر بدهی ها.

در تعریف­های بالا، یک نقطه مشترک هست که همان تصریح به تأثیر­گذاری              محافظه­کاری بر فرآیند تصمیم­گیری بهره گیری­کنندگان صورت­های مالی می باشد. به گونه کلی، هدف محافظه­کاری جلوگیری از تصمیم­گیری­های نادرست از سوی سرمایه­گذاران و سایر                  بهره گیری­کنندگان از صورت­های مالی می باشد. از دیدگاه تئوری نمایندگی که حقوق و مزایای مدیران را به سود گزارش شده مرتبط می داند، مدیران انگیزه­های قوی برای پنهان کردن اخبار بدی که موجب کم شدن سود می گردد دارند. پس، می توان محافظه­کاری را سازوکاری برای کنترل انگیزه­های مدیران به مقصود گزینش بیش از واقع سود تلقی نمود(شوروزی و خاندوزی، 1387).

محافظه کاری در گزارش­گری مالی مزایایی دارد که که شاید از دیدگاه منتقدان پنهان مانده می باشد این مزایا را می­توان در قسمت بعدی (دیدگاههای  محافظه کاری) اختصار نمود.

ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاران ﺑﻪﻋﻨﻮان اﺻﻠﯽ ﺗﺮﯾﻦ ﺗﺄﻣﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺷﺮﮐﺘﻬﺎ ﻣﺘﻘﺎﺿﯽ اﻃﻼﻋـﺎت ﮐﺎﻣﻞ و درﺳﺖ ﺷﺮﮐﺖ ﻫﺎﻫـﺴﺘﻨﺪ. اﻃﻼﻋـﺎت ﺣـﺴﺎﺑﺪاری در ﺻـﻮرﺗﻬﺎی ﻣـﺎﻟﯽ ﻣﺘﺠﻠـﯽ ﻣﯽﮔﺮدد، ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاران ﻫﻤﯿﺸﻪﺑﻪ ﻃـﻮر ﺛﺎﺑـﺖ و ﯾﮑﻨﻮاﺧـﺖ از اﻃﻼﻋـﺎت ﺣـﺴﺎﺑﺪاری اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﺑﺪون آﻧﮑﻪاﯾﻦ اﻃﻼﻋﺎت را ازﻧﻈﺮ ﺗﻐﯿﯿـﺮات اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪهدرروﺷـﻬﺎی ﺣﺴﺎﺑﺪاری ﺗﻌﺪﯾﻞ ﮐﻨﻨﺪ و ﯾﺎ ﺑﻪﻧﺤﻮه ﻣﺤﺎﺳﺒﻪآن ﺗـﻮﺟﻬﯽ داﺷـﺘﻪﺑﺎﺷـﻨﺪ (ﻫﻨﺪرﯾﮑـﺴﻮن،1982،ص 15).

ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ اﻧﮕﯿﺰه دارد ﺑﺎ ﺑﻪﮐﺎرﮔﯿﺮی روﯾـﻪﻫـﺎی ﻏﯿـﺮ ﻣﺤﺎﻓﻈـﻪﮐﺎراﻧـﻪ ﺣﺴﺎﺑﺪاری،رﺷﺪ ﺳﻮد ﺷﺮﮐﺖ را ﺛﺒﺎت ﺑﺨﺸﺪ. اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﯾﺶ اﻧﺘﻈﺎر ﺳﻬﺎﻣﺪاران از ﺷﺮﮐﺖ در ﺳﻨﻮات آﺗﯽ ﻣﯽ ﮔﺮدد( واﺗﺰ2003).

در ﺣﺴﺎﺑﺪاری ﺳﻨﺘﯽ ﻣﺤﺎﻓﻈﻪﮐﺎری ﺑﻪﻋﻨﻮان ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺳﺮﯾﻊ زﯾﺎن ﻫﺎ و ﺷﻨﺎﺳـﺎﯾﯽ ﺑـﺎﺗﺄﺧﯿﺮ ﺳﻮدﻫﺎ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﭘﯿﺶﺑﯿﻨﯽ ﺳﻮدﻫﺎ ﺑـﻪﻣﻌﻨـﯽ ﺷﻨﺎﺳـﺎﯾﯽ ﺳـﻮدﻫﺎ ﭘـﯿﺶ از وﺟﻮد ادﻋﺎی ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪدرآﻣﺪﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪﻣﻮﺟﺐ اﯾﺠﺎدآﻧﻬﺎ ﺷﺪه و ﺗﺄﯾﯿﺪﭘـﺬﯾﺮ ﺑـﻮدن آن درآﻣﺪﻫﺎ اﺳﺖ. ﻣﺤﺎﻓﻈﻪﮐﺎری ﺑﯿﺎن ﮔﺮ اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪﺗﻤﺎم ﺟﺮﯾﺎنﻫﺎی ﻧﻘﺪی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ درآﻣﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﭘﯿﺶ از ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺳﻮد ـ ﺑﺮای ﻣﺜﺎل ﺷﻨﺎﺳـﺎﯾﯽ ﻓـﺮوشﻫـﺎی ﻧـﺴﯿﻪ درﯾﺎﻓـﺖ ﺷﻮﻧﺪ، ﺑﻠﮑﻪﺑﺎﯾﺪ اﯾﻦ ﺟﺮﯾﺎﻧﻬﺎی ﻧﻘﺪی ﺗﺄﯾﯿﺪﭘﺬﯾﺮ ﺑﺎﺷـﻨﺪ.درادﺑﯿـﺎت ﺗﺠﺮﺑـﯽ اﯾـﻦ ﺿـﺮب اﻟﻤﺜﻞ ﺑﻪ ﺻﻮرت « ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺣﺴﺎﺑﺪاران ﺟﻬﺖ ﻧﯿﺎزﺑﻪ درﺟﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮی ازﺗﺎﯾﯿﺪ ﭘـﺬﯾﺮی ﺑـﺮایﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ اﺧﺒﺎر ﺧﻮب ﺑﻪﻋﻨﻮان ﺳﻮد، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ اﺧﺒﺎرﺑﺪ ﺑﻪﻋﻨﻮان زﯾﺎن » ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ ( ﺑﺎﺳﻮ،1997، ص7 ).

[1]– Bliss

[2]– Ohelssenand Folsom

[1] سازمان حسابرسی؛مفاهیم نظری گزارش گری مالی (1386)

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

 متن فوق تکه ای از این پایان نامه بود

 thesis

 متن کامل پایان نامه


پاسخ دهید